W Bielsku-Białej zaczęły się prace nad wdrożeniem Mapy Drzew. To cyfrowe narzędzie do zarządzania zielenią miejską. System będzie dostępny nie tylko dla urzędników, ale też dla mieszkańców.
Nowoczesna Mapa Drzew powstanie w ramach projektu Transformacja cyfrowa i ekspansja e-usług w Bielsku-Białej dofinasowanego z Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021-2027. Dzięki unijnemu dofinansowaniu w wysokości ponad 3,45 mln zł, miasto wykorzysta potencjał teledetekcji, sztucznej inteligencji i zaawansowanych systemów informacji przestrzennej do monitorowania stanu środowiska i skutecznej adaptacji do zmian klimatu. Mapa Drzew zostanie zrealizowana do 2027 roku.
Projekt jest odpowiedzią na wyzwania środowiskowe i konieczność zrównoważonego planowania przestrzeni miejskiej. Mapa Drzew będzie centralną bazą informacji o miejskiej zieleni, integrującą dane pozyskane różnymi metodami.
Z modułu administracyjno-operacyjnego mapy będą korzystać służby miejskie. Umożliwi im to prowadzenie bieżącej ewidencji, planowanie i dokumentowanie przeglądów drzewostanu, zlecanie prac pielęgnacyjnych, monitorowanie umów i ogólnego stanu zdrowotnego zieleni.
Moduł analityczny będzie narzędziem dla ekspertów miejskich. Pozwoli im diagnozować czynniki wpływające na mikroklimat (np. identyfikacja miejskiej wyspy ciepła, stopień uszczelnienia powierzchni, poziomy bioróżnorodności) na mapach tematycznych i w raportach.
Mieszkańcom będzie służył moduł publiczny – da im dostęp do portalu mapowego z informacjami o drzewach oraz umożliwi społeczne współtworzenie bazy danych o zieleni.
21 lipca w Urzędzie Miejskim odbyła się konferencja prasowa, na której urzędnicy i firma, która przygotuje Mapę Drzew dla Bielska-Białej, zaprezentowali założenia projektu. Była mowa o możliwościach, jakie stworzy on Bielszczanom.
- Chcemy zinwentaryzować wszystkie drzewa w mieście, określić ich współrzędne geograficzne i szczegółowo pokazać mieszkańcom, co się z nimi dzieje. Takiego projektu wcześniej nie było. Otwieramy się na społeczeństwo, chcemy, żeby mieszkańcy trochę patrzyli nam na ręce – mówił zastępca prezydenta miasta Igor Kliś. - Żeby rozumieli, dlaczego wycinamy konkretne drzewo, wiedzieli, co i gdzie sadzimy i jaki będzie z tego pożytek.
Mapę Drzew wykona spółka MGGP Aero. Podczas konferencji w imieniu wykonawcy wypowiadał się jeden z członków jej zarządu Łukasz Sławik.
- Dzięki temu, że dane do Mapy Drzew pozyskujemy przy pomocy różnego rodzaju sensorów umieszczonych na pokładzie samolotu, możemy w bardzo szybkim czasie zebrać kompletną informację na temat przestrzeni miasta. Oczywiście to będą dane, obrazy, które państwo znają z map Googla. Z nich trzeba będzie wydobyć informacje. Podczas przetwarzania danych do postaci informacji stosujemy algorytmy uczenia maszynowego – tłumaczył.
Tak powstaną informacje o każdym konkretnym drzewie, krzewie, skwerze i trawniku w mieście. W aplikacji, do której te dane zostaną zaciągnięte, każdy mieszkaniec będzie mógł sprawdzić, jakie drzewa rosną wokół miejsca jego zamieszkania, jaką mają wysokość i w jakiej są kondycji oraz ile pochłaniają dwutlenku węgla, a ile produkują tlenu. Ale przede wszystkim zobaczy, jak na tle innych osiedli, ulic, kwartałów wypada przestrzeń, w której żyje, czy jest ona odpowiednio zagospodarowana jeśli chodzi o dostęp do zieleni.
Przestrzeń miasta na mapie zostanie podzielona na półtorahektarowe zagony. Porównując ich parametry w aplikacji, będzie można sprawdzić, gdzie w mieście występują walory przyrodnicze, które należy chronić, a gdzie są wymagające wsparcia deficyty.
- W tym roku i wiosną przyszłego roku będziemy latać samolotami nad Bielskiem-Białą w dzień i w nocy i pozyskiwać dane różnymi sensorami. Pozwolą one zobrazować przestrzeń zdjęciem, na którym można dostrzec pojedyncze drzewo – mówił Ł. Sławik. - Będziemy też stosować kamery termalne i mierzyć temperaturę miasta w dzień i w nocy. To bardzo istotne, bo sposób, w jaki miasto wychładza się w nocy, jest zdeterminowane przez zjawisko miejskiej wyspy ciepła – dodał.
Aplikacja będzie w jak najprostszy, zachęcający, ciekawy sposób zapraszać mieszkańców do budowania i aktualizowania wiedzy o roślinności w mieście. Mieszkańcy będą mogli oglądać mapę na swoich telefonach i z tych telefonów komunikować się z urzędem, wprowadzając swoje uwagi czy aktualizując dane.
- Aktualna i wiarygodna informacja o zieleni w mieście nie będzie podstawą do zarządzania nią w dotychczasowym rozumieniu - czyli planowania przycinki czy zabiegów pielęgnacyjnych. Dzięki całościowej wiedzy o mieście urzędnicy będą mogli planować działania z wyprzedzeniem w istotnych celach strategicznych – adaptacji zieleni do zmian klimatycznych i podnoszenia warunków życia mieszkańców poprzez zieleń – mówił.
Prace nad Mapą Drzew zakończą się za 18 miesięcy. Za kilka tygodni nad miasto wylecą pierwsze samoloty. Dane w terenie będą też zbierać botanicy i dendrolodzy. W sumie mapa obejmie 140 kilometrów kwadratowych.
Dzięki aplikacjom mobilnym baza będzie na bieżąco aktualizowana - o nowe nasadzenia, wycinki, zakładane zieleńce. To będzie praca, którą pracownicy urzędu będą musieli wykonać po to, aby system był inteligentny i kompletny.
Jednym z najbardziej nowatorskich elementów Mapy Drzew będzie algorytm obliczający wartość usług ekosystemowych generowanych przez poszczególne drzewa. Platforma wyliczy, ile i dwutlenku węgla absorbuje dana roślina, ile wody opadowej jest w stanie zatrzymać, a także jakie daje oszczędności energii wynikające z efektu obniżania temperatury otoczenia w czasie upałów.
Projekt nie tylko usprawni procesy decyzyjne i planistyczne, ale również podniesie świadomość ekologiczną lokalnej społeczności. Tworzy on twardą podstawę dla przyszłych działań inwestycyjnych i adaptacyjnych miasta.
Twórcy aplikacji chcieliby, aby w przyszłości pozwala ona na wyznaczenie trasy pieszej z punktu A do punktu B, ale nie najszybszej, a najbardziej zacienionej.
na podstawie informacji Wydziału Gospodarki Miejskiej
