Jak brzmi Bielsko-Biała? Jak miejski hejnał rozlegający się z wieży Ratusza. Jak muzyka pisana przed laty dla bielskich teatrów i Studia Filmów Rysunkowych. Jak orkiestra młodych muzyków, którzy właśnie tutaj rozpoczynają swoją artystyczną drogę. Jak głosy artystów, których losy splotły się z Bielskiem-Białą. Zaplanowany od 8 do 10 października 29. Festiwal Kompozytorów Polskich im. Henryka Mikołaja Góreckiego opowie historię miasta poprzez muzykę.
Miasto - partytura
Tegoroczny festiwal organizowany przez Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej nosi tytuł Głosy miasta i odbywa się w szczególnym momencie – w roku, w którym Bielsko-Biała jest Polską Stolicą Kultury 2026.
Przez trzy festiwalowe dni spojrzymy na miasto jak na wielką partyturę. Zapisaną przez kompozytorów, instrumentalistów, śpiewaków, pedagogów, twórców teatru i filmu. Będziemy odkrywać nazwiska doskonale znane, ale również historie, o których wiedzą dziś nieliczni. Bo muzyczna historia Bielska-Białej jest znacznie bogatsza niż mogłoby się wydawać.
To tutaj swoje partytury tworzyli kompozytorzy związani z Teatrem Polskim, Teatrem Lalek Banialuka i Studiem Filmów Rysunkowych. To właśnie w bielskim SFR młody Krzysztof Penderecki rozpoczynał pod koniec lat 50. swoją przygodę z muzyką tworzoną do animacji. To stąd wywodzą się artyści występujący dziś na najważniejszych scenach. Tutaj działa jedna z najstarszych muzycznych instytucji miasta – szkoła muzyczna, obchodząca w 2026 roku 80-lecie. Tutaj przez pokolenia muzyka rozbrzmiewała w kościołach, teatrach, salach koncertowych i kinie. Podczas 29. festiwalu wszystkie te historie przemówią własnym głosem.
Młodzi muzycy
Festiwal rozpocznie się 8 października od spotkania z najmłodszą publicznością. O godz. 11.30 w BCK odbędzie się koncert edukacyjny Bielskiego Towarzystwa Muzycznego z muzyką Zenona Kowalowskiego. To prawdziwa lekcja muzyki na żywo – bez szkolnej ławki i podręcznika, za to z instrumentalistami na wyciągnięcie ręki, opowieściami o utworach i możliwością poznania brzmienia poszczególnych instrumentów.
Wieczorem, o godz. 19.00, oficjalnie rozpocznie się 29. FKP. I będzie to inauguracja bardzo bielska. Na estradzie stanie Orkiestra Symfoniczna Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych w Bielsku-Białej. Jej absolwentów można dziś spotkać w zespołach i orkiestrach w Polsce i poza jej granicami. Młodym muzykom towarzyszyć będą znakomici absolwenci szkoły – Arkadiusz Krupa oraz Mateusz Dubiel.
Koncert rozpocznie Hejnał Bielska-Białej Piotra Stachury – jeden z najbardziej charakterystycznych muzycznych znaków miasta. W programie znajdą się również utwory Małgorzaty Hussar, Henryka Mikołaja Góreckiego, Grażyny Krzanowskiej i Piotra Majchrzaka.
To wieczór, w którym spotkają się różne pokolenia bielskich muzyków – ci, którzy przed laty właśnie tutaj zaczynali, i ci, dla których wielka muzyczna przygoda dopiero się rozpoczyna.
Bielsko-Biała jak z filmu
Drugiego dnia przeniesiemy się do świata, który zna niemal każdy Bielszczanin – świata teatru, filmu i animacji. Bolek i Lolek. Reksio. Banialuka. Teatr Polski. Studio Filmów Rysunkowych. Za obrazami, postaciami i spektaklami, które weszły do historii polskiej kultury, zawsze stała także muzyka. 9 października o godz. 19.00 przypomni ją Bielska Orkiestra Kameralna pod batutą Mateusza Walacha.
To będzie podróż przez muzyczne archiwa Bielska-Białej – od melodii dobrze znanych kilku pokoleniom widzów po kompozycje, które warto odkryć na nowo. Jednym z najbardziej fascynujących tropów tej historii jest Krzysztof Penderecki. Zanim stał się jednym z najważniejszych kompozytorów XX w., tworzył muzykę dla bielskiego Studia Filmów Rysunkowych i Banialuki. W 1959 roku rozpoczęła się jego współpraca z SFR, dla którego powstała m.in. muzyka do animacji Bulandra i diabeł.
Podczas tego wieczoru historia nie będzie jednak muzealnym eksponatem. Zabrzmi na nowo. W nowych aranżacjach, w wykonaniu bielskich muzyków i dokładnie w tym mieście, w którym wiele z tych dźwięków narodziło się po raz pierwszy.
Głosy miasta. Wielki finał
Finał festiwalu będzie muzyczną panoramą Bielska-Białej rozpisaną na solistów, chór i wielką orkiestrę symfoniczną. Na scenie BCK 10 października spotkają się artyści reprezentujący zupełnie różne muzyczne światy: Renata Przemyk, Joanna Korpiela-Jatkowska, Maciej Leśniak i Małgorzata Łukasik. Towarzyszyć im będą Bielski Chór Kameralny BCK oraz Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Katowicach, którą poprowadzi Jan Stańczyk – wnuk Henryka M. Góreckiego, którego imię nosi FKP.
Program tego wieczoru jest jak muzyczna mapa miasta. Pojawi się Viktor Clariss Czajanek, organista Katedry św. Mikołaja i jedna z niezwykle ciekawych postaci dawnego życia muzycznego Bielska. Zabrzmi muzyka Janusza Kohuta, Kasi Pietrzko i Karola Szymanowskiego. Będzie opera, muzyka chóralna, jazz, piosenka i utwory, których związki z Bielskiem-Białą mogą być dla publiczności prawdziwym odkryciem.
Usłyszymy również słynne Całuję twoją dłoń, madame Ralpha Erwina oraz Do grającej szafy grosik wrzuć Güntera Oppenheimera i Mirosława Łebkowskiego. Za każdym z tych utworów kryje się historia. Skąd pochodził autor jednego z największych przedwojennych przebojów? Co łączy Karola Szymanowskiego z Bielskiem? Kim była Felicja Kaszowska? Jak wyglądało muzyczne życie miasta ponad sto lat temu? I jak z Bielska można było trafić aż na scenę Metropolitan Opera?
Felicja Kaszowska-Krotowska, fot. Kunstverlag Emil Schwalb, Berlin
Finał festiwalu będzie koncertem, ale również opowieścią pełną nieoczywistych połączeń i odkryć. A na zakończenie pojawi się jeszcze jeden symboliczny gest. Orkiestra Filharmonii Śląskiej przyjedzie do Bielska-Białej z Katowic – miasta, które w 2027 roku przejmie tytuł Polskiej Stolicy Kultury. W ten sposób muzyka połączy dwie kolejne stolice kultury i symbolicznie przekaże pałeczkę dalej.
Program 29. Festiwalu Kompozytorów Polskich im. Henryka Mikołaj Góreckiego w Bielsku-Białej
Głosy miasta
8–10 października 2026 r.
8 października, czwartek, godz. 11.30
Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej
Koncert edukacyjny Bielskiego Towarzystwa Muzycznego
MUZYCZNE SPOTKANIE Z ZENONEM KOWALOWSKIM
wykonawcy:
Joanna Korpiela-Jatkowska – sopran
Michał Korzistka – fortepian
Agata Adamczyk – fortepian
Adam Wagner – I skrzypce
Zenon Mojżysz – II skrzypce
Witold Szulakowski – altówka
Urszula Mizia – wiolonczela
program:
Krótka piłka
Marsz Fajka pokoju
Rozbawione nutki
Tańczący zegar
Dary jesieni
Wesołe żaby
W baśniowej krainie
Ciotka spod Krakowa, słowa: Katarzyna Węgrzyn
Witaj, Reksio!
W gronie przyjaciół
O zachodzie słońca
Przygoda w górach na trio smyczkowe z fortepianem
Koncert fortepianowy nr 1 Z kukułką w wersji kameralnej
Koncert fortepianowy nr 2 w wersji kameralnej
8 października, czwartek, godz. 19.00
Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej
INAUGURACJA FESTIWALU
wykonawcy:
Mateusz Dubiel – fortepian
Arkadiusz Krupa – obój
Orkiestra Symfoniczna Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych im. Stanisława Moniuszki w Bielsku-Białej
Maciej Cisowski – dyrygent
program:
Piotr Stachura: Hejnał Bielska-Białej na trąbki
Małgorzata Hussar: Concertino na obój i orkiestrę smyczkową
Henryk Mikołaj Górecki: Koncert na fortepian i orkiestrę op. 40
***
Grażyna Krzanowska: Silver Line na orkiestrę smyczkową
Piotr Majchrzak: Sinfonietta na orkiestrę symfoniczną
9 października, piątek, godz. 19.00
Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej
MUZYKA TEATRALNA I FILMOWA
wykonawcy:
Piotr Szczutowski – recytator
Zespół Śpiewaków Miasta Katowice Camerata Silesia
Anna Szostak – przygotowanie chóru
Bielska Orkiestra Kameralna
Mateusz Walach – dyrygent, aranżacje
Magdalena Figzał-Janikowska – prowadzenie koncertu
program:
Krzysztof Penderecki: Bulandra i diabeł
Waldemar Kazanecki: Bolek i Lolek – Skrzyżowane szpady
Zenon Kowalowski: Reksio kompozytor
Krzysztof Penderecki / Marek Stachowski: Najdzielniejszy z rycerzy (I akt)
Zygmunt Konieczny: Wicehrabia przepołowiony
Krzysztof Maciejowski: Alchemik
Małgorzata Hussar: Szewczyk Dratewka
10 października, sobota, godz. 19.00
Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej
GALA FINAŁOWA
wykonawcy:
Joanna Korpiela-Jatkowska – sopran
Renata Przemyk – wokal
Tomasz Lorek – baryton
Kasia Pietrzko Trio w składzie:
Kasia Pietrzko – fortepian, Andrzej Święs – kontrabas, Piotr Budniak – perkusja
oraz Maciej Kądziela – saksofony
Maciej Leśniak – organy
Bielski Chór Kameralny
Anna Ostrowska – przygotowanie chóru
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej
Jan Stańczyk – dyrygent
program:
Viktor Clariss Czajanek: Dwa utwory religijne na chór i orkiestrę: Os justi; Ach, die Stunde
Janusz Kohut: Dziękczynna pieśń Miriam na głos, chór i orkiestrę
Karol Szymanowski: Mazurek op. 50 nr 12 w wersji na orkiestrę w oprac. Kazimierza Wiłkomirskiego
Giacomo Meyerbeer: Aria Urbana Nobles seigneurs, salut! z opery Hugonoci
Kasia Pietrzko: Norwid – Cztery utwory z orkiestrą
Ralph Erwin / Andrzej Włast (aranż. Mateusz Walach): Całuję twoją dłoń, madame
Günter Oppenheimer / Mirosław Łebkowski (aranż. Mateusz Walach): Do grającej szafy grosik wrzuć
źródło: Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej