Spotkanie Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności pod hasłem Solidarni, nasz jest ten dzień w 45. rocznicę strajku generalnego na Podbeskidziu odbyło się 4 lutego w Bielskim Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej.
W uroczystości wzięli udział odznaczeni przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Wolności i Solidarności, dawni opozycjoniści, członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność, przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, władze krajowe i samorządowe oraz uczniowie bielskich szkół.
Głównym punktem uroczystości była ceremonia wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności. Odznaczenia byłym działaczom opozycji antykomunistycznej w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wręczył zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski. Za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej odznaczeni otrzymali Zygmunt Chortaszko i Mieczysław Mędrzak.
Zbigniew Chortaszko od grudnia 1981 roku do końca 1983 roku prowadził zbiórkę pieniędzy dla osób represjonowanych i ich rodzin oraz na pomoc socjalną dla członków NSZZ Solidarność oraz działalność jego podziemnych struktur. W latach 1982-1983 kolportował ulotki wydawane przez Trzeci Szereg Regionu Podbeskidzie oraz Informator Tymczasowej Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność przy Fabryce Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej.
Mieczysław Mędrzak w latach 1981-1989 prowadził działalność opozycyjną również na terenie Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku–Białej. Brał udział w protestach na terenie zakładu, w 1988 roku był współautorem petycji skierowanej do dyrekcji FSM Bielsko-Biała w sprawie podwyżek płac i przywrócenia do pracy byłych działaczy NSZZ Solidarności. W latach 1982-1985 i w 1988 roku kolportował ulotki, Informator Tymczasowej Komisji Zakładowej FSM oraz inną prasę podziemną. Prowadził też zbiórkę pieniężną na rzecz osób represjonowanych i ich rodzin.
– W nas tkwi gen wolności. Wszyscy ci, którzy latem roku 1980, począwszy od Lublina przez wybrzeże, Śląsk i wszystkie regiony Polski, porwali się do walki przeciwko władzy komunistycznej, ten gen wolności w sobie mieli. A w sercu mieli miłość do Polski. Solidarność, która rozkwitała 45 lat temu była ważnym i koniecznym elementem naszej historii w dwudziestym wieku. Ważnym i koniecznym dlatego, że doprowadziła do odzyskania niepodległości przez nasz kraj. To dzięki wam, Damy i Kawalerowie Krzyża Wolności i Solidarności, dzięki waszym najbliższym – rodzicom, braciom, siostrom, przyjaciołom - możliwe były narodziny Solidarności, jej rozwój i potem ostateczne zwycięstwo. Za to składam wam wszystkim serdeczne podziękowania – mówił Karol Polejowski.
Podziękowania wygłosił również prezydent miasta, jeden z gospodarzy uroczystości, Jarosław Klimaszewski.
- W okresie tamtych wydarzeń miałem dziesięć lat, więc siłą rzeczy nie uczestniczyłem w nich, ale dzięki wam mogłem wchodzić w dorosłe życie w wolnej Polsce. I tego moje pokolenie i następne – tu odnoszę się do młodzieży – nigdy wam nie zapomnimy, bo bez was nasz region i cały kraj wyglądać by mógł zgoła inaczej. Bez przeszłości nie ma tożsamości – mówił.
Prezydent odebrał też podziękowania. Za współpracę, pomoc, gotowość do rozmów i chęć poszukiwania rozwiązań pamiątkowy grawerton przekazał włodarzowi przewodniczący podbeskidzkiej Solidarności Marek Bogusz.
Kolejnym szczególnym momentem wieczoru było wręczenie tytułów Zasłużony dla Podbeskidzia. Te otrzymali - Andrzej Gacek, Andrzej Kitowski, Tadeusz Krzyżowski, Piotr Łukowski, Wanda Stróżyk, ks. Teodor Suchoń, Stanisław Szwed i Jadwiga Utecht-Nolbrzak oraz sygnatariusze porozumień strajkowych: Kazimierz Szmigiel, Marek Wojtas i pośmiertnie Wiesław Wróbel, a tytuł Zasłużony dla Społecznej Inspekcji Pracy trafił do Teresy Pająk.
Wydarzenie uświetniła Bielska Orkiestra Kameralna koncertem Solidarność to brzmi dumnie, przybyli mogli też obejrzeć wystawy tematyczne IPN oraz wysłuchać wykładu reprezentującego Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu z Wujka dr Dariusza Węgrzyna Strajk na Podbeskidziu – jego miejsce w historii Solidarności. Organizatorami wydarzenia byli Oddział IPN w Katowicach, Region Podbeskidzie NSZZ Solidarność oraz miasto Bielsko-Biała.
* * *
Strajk generalny na Podbeskidziu 27 stycznia – 6 lutego 1981 roku był największym w Polsce zakończonym sukcesem politycznym protestem Solidarności. W listopadzie 1980 roku przedstawiciele zakładowych komitetów założycielskich Solidarności z Regionu Podbeskidzie oskarżyli osoby zajmujące kluczowe stanowiska w administracji wojewódzkiej i miejskiej, działaczy partyjnych oraz komendantów MO o wykorzystywanie stanowisk do czerpania korzyści materialnych. Wśród oskarżonych znaleźli się m.in. I sekretarz KW PZPR, wojewoda oraz prezydent Bielska-Białej. Specjalna komisja Wojewódzkiej Rady Narodowej potwierdziła większość zarzutów, władze państwowe nie wyciągnęły wobec winnych konsekwencji.
26 stycznia 1981 roku w zakładach województwa bielskiego odbył się jednogodzinny strajk ostrzegawczy, 27 stycznia 1981 roku rozpoczął się bezterminowy strajk generalny Regionu. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z siedzibą w bielskich zakładach Bewelana tworzyło 107 osób, które reprezentowały ponad 200.000 strajkujących z kilkuset zakładów Bielska-Białej i województwa bielskiego. Przewodniczącym MKS był Patrycjusz Kosmowski, przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego. Do Bielska-Białej przyjechali liderzy Solidarności: Lech Wałęsa, Andrzej Gwiazda, Stanisław Wądołowski, doradcy: Bronisław Geremek i Tadeusz Mazowiecki.
W negocjacjach stronę rządową reprezentował początkowo wiceminister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska Czesław Kotela, następnie minister tego resortu Józef Kępa. Do rozwiązania konfliktu włączył się Kościół, prymas Stefan Wyszyński skierował do Bielska-Białej sekretarza Episkopatu Polski bp. Bronisława Dąbrowskiego i biskupów katowickich Janusza Zimniaka i Czesława Domina. Przyjęli oni na siebie rolę gwarantów porozumienia podpisanego rano 6 lutego 1981 roku.
Po dziesięciu dobach strajk został zakończony. Ze stanowisk ustąpili: sekretarze PZPR, wojewoda i jego zastępcy, prezydent miasta oraz komendant MO.
źródło: Encyklopedia Solidarności - encysol.pl
