W Beskidzkim Centrum Onkologii – Szpitalu Miejskim w Bielsku-Białej trwają Spotkania z kulturą. To jeden z pierwszych w Polsce projektów wprowadzających sztukę bezpośrednio na oddziały szpitalne. Od lipca do października pacjenci wezmą udział w ponad stu wydarzeniach artystycznych. Projekt realizuje Fundacja Pasmo – Instytut Odporności Społecznej.
Choroba oznacza duży stres, a w wielu przypadkach prowadzi do izolacji społecznej i depresji, które mogą spowolnić proces leczenia. Raport Światowej Organizacji Zdrowia z 2019 roku wskazuje, że działania artystyczne pozytywnie wpływają na kondycję psychiczną i fizyczną, zmniejszają poczucie osamotnienia i wspierają powrót do zdrowia. Pacjenci w trakcie hospitalizacji często nie mają jednak możliwości aktywnego udziału w życiu kulturalnym – celem projektu jest umożliwienie im kontaktu z kulturą tam, gdzie zazwyczaj jest ona niedostępna.
Działania obejmują dorosłych pacjentów przebywających na oddziałach: onkologicznym, kardiologicznym, gastroenterologicznym, chirurgicznym oraz w zakładzie radioterapii, a także pacjentów objętych opieką paliatywną. W programie są kameralne koncerty, warsztaty plastyczne, fotograficzne i literackie oraz zajęcia ruchowo-oddechowe. W ich organizację zaangażowanych zostało kilkunastu lokalnych artystów i artystek, wspieranych przez wolontariuszy.
- Beskidzkie Centrum Onkologii stawia na to, by pacjent był w centrum naszej uwagi nie tylko jako osoba chora, ale jako człowiek. Projekt Spotkania z kulturą wpisuje się w to podejście. Wierzymy, że obecność kultury i sztuki na oddziałach dobrze wpłynie na samopoczucie pacjentów i atmosferę leczenia – mówi zastępczyni dyrektora ds. organizacji, rozwoju i funduszy zewnętrznych Beskidzkiego Centrum Onkologii Elżbieta Popielska.
Tempo i metody pracy dostosowane są do możliwości pacjentów i na bieżąco konsultowane z personelem szpitala; większość zajęć odbywa się w małych grupach. Pacjenci mogą uczestniczyć w spotkaniach tak długo, jak mają na to siłę, oraz przerwać udział w dowolnym momencie. Nie jest wymagane doświadczenie – warsztaty odbywają się w myśl zasady: Nie musisz być dobry w sztuce, żeby sztuka była dobra dla Ciebie. Koncerty są okazją do relaksu, a spotkania literackie pretekstem do rozmowy o tym, co na co dzień daje nam radość w życiu.
- Jak pokazały pierwsze tygodnie projektu, dzięki zajęciom pacjenci odkrywają nowe pasje i choć na chwilę odwracają myśli od choroby, kierują je ku czemuś pięknemu, co daje wytchnienie – mówi koordynatorka projektu z Fundacji Pasmo Edyta Ruta.
Program ma również charakter edukacyjny i badawczy. Informacje zwrotne, które zostaną zebrane wśród pacjentów, personelu i zespołu artystycznego, pozwolą wyłonić najskuteczniejsze metody pracy i posłużą jako podstawa do rozwijania podobnych programów wsparcia pacjentów w innych szpitalach w Polsce.
Fundacja Pasmo dziękuje za wsparcie partnerom projektu: firmom Rekord SI oraz Marbet. Projekt można wesprzeć również indywidualnie poprzez zbiórkę na zrzutka.pl: https://zrzutka.pl/bhjx7m. Więcej informacji https://pasmo.org.pl/spotkania-z-kultura/.
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura - Interwencje. Edycja 2026.
Fundacja Pasmo – Instytut Odporności Społecznej działa na styku kultury, zdrowia i polityki społecznej. Jest członkiem Platformy Innowacji w Zdrowiu Publicznym WHO i reprezentuje Polskę w europejskiej sieci CultureAndHealth. Więcej: https://pasmo.org.pl/.
źródło: Fundacja Pasmo – Instytut Odporności Społecznej
