Trójca na nowo poznana

Autor: Jacek Kachel

Na zdjęciu fragment okładki książki
fot. Jacek Kachel / Wydział Prasowy UM w BB

 

Tuż przed świętami Bożego Narodzenia na rynku wydawniczym pojawiła się niezwykle ciekawa książka historyczna ukazująca dzieje kościoła i parafii pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w Bielsku-Białej.

 

Wojciech Kominiak, wielki pasjonat historii, autor licznych publikacji - między innymi jakże popularnej serii Bielsko-Biała w czasach Monarchii austro-węgierskiej, II Rzeczypospolitej, czy w czasie II wojny światowej - tym razem zaprasza nas do bliższego poznania niewielkiego kościółka stojącego przy ul. Jana Sobieskiego. Chodzi oczywiście o Kościół Trójcy Przenajświętszej, który - ze względu na sąsiedztwo Katedry św. Mikołaja - bywa rzadko zauważany. Historia tej świątyni jest niezmiernie ciekawa, o czym można się przekonać, czytając książkę pt. Rys historyczny kościoła oraz parafii pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej w Bielsku-Białej

 

Wojciech Kominiak przypomina, że świątynia została zbudowana z początkiem XVII w. w miejscu prawdopodobnie istniejącej drewnianej kaplicy cmentarnej, bowiem ten właśnie teren został przez miejscowych ewangelików zakupiony w II poł. XVI w. na miejsce pochówków. Początkowo kościół służył właśnie ewangelikom, a następnie w wyniku zawirowań historycznych został przejęty przez katolików.

 

- Warto nadmienić, że po 1783 r., gdy edyktem cesarskim zlikwidowano miejską nekropolię otaczającą Kościół św. Mikołaja, nieistniejący już dzisiaj cmentarz otaczający Kościół Trójcy Przenajświętszej został na ponad 100 lat miejskim cmentarzem. Warte odnotowania jest również to, że po wielkim pożarze Kościoła św. Mikołaja w 1750 r. kościół leżący tuż za murami miejskimi i przy górnej bramie miejskiej na trzy lata został głównym miejskim kościołem – informuje Wojciech Kominiak.

 

Pożary nie oszczędzały tej niewielkiej świątyni; po jednym z największych w 1808 r. kościół na kilkanaście lat został zamieniony na miejski magazyn. Po odbudowie pełnił rolę m.in. kościoła szkolnego, a w latach międzywojennych – garnizonowego. Był kilkukrotnie rozbudowywany. M.in. za sprawą przebudowy, którą rozpoczęto w 1939 r. i z uwagi na wybuch II wojny światowej nie ukończono, planowano pozbawić kościół funkcji sakralnej i przerobić go na świetlicę dla hitlerowskich organizacji.

 

Również w najnowszej historii naszego miasta Kościół Trójcy Przenajświętszej odegrał istotną rolę. Przez sześć lat, od 2018 r. do momentu wystawienia przez wspólnotę prawosławną działającą w Bielsku-Białej swojej świątyni w Kamienicy, w jego wnętrzach odbywały się nabożeństwa prawosławne.

 

Te i wiele innych bardzo interesujących historii (m.in. o nieistniejącym cmentarzu, kamiennych siedemnastowiecznych tablicach, wojskowym ołtarzu polowym, który, jak się okazało, istnieje do dzisiaj można przeczytać w najnowszej publikacji Wojciecha Kominiaka.

 

W książce, którą ze względu na dużą liczbę fotografii można by nazwać albumem, zamieszczono kilkadziesiąt zdjęć, w wielu przypadkach publikowanych po raz pierwszy.

 

Wydawnictwo nawiązuje do kilku jubileuszy. W maju 2024 r. Kościół Trójcy Przenajświętszej obchodził 90-lecie konsekracji, która miała miejsce 27 maja 1934 r. W 2023 r. obecny proboszcz tej parafii ks. Józef Oleszko obchodził 25-lecia sprawowania urzędu proboszcza. Rok później ks. Oleszko obchodził 40-lecie swoich święceń kapłańskich. Stąd w książce, w której część historyczna została doprowadzona do naszych czasów, znalazło się również miejsce na obszerny wywiad z urzędującym proboszczem oraz liczne zdjęcia, zarówno z albumu prywatnego księdza jubilata, jak i te ilustrujące bogate życie parafialne. Zamieszczono również spis księży urzędujących i związanych z kościołem oraz sióstr zakonnych, które pochodziły lub pochodzą z parafii erygowanej w 1958 r.

 

Dlatego jest to pozycja niezwykle cenna dla miłośników dziejów miasta, zarówno tych sprzed wieków, jak i tych nieodległych, które z każdym dniem stają się coraz bardziej historyczne. 

 

Na zdjęciu okładka książki