Rabusie i rycerze, porcelanowe cacka, akwarele Fałata i zaolziańskie wspomnienia – to propozycje Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej na nadchodzące miesiące. 12 stycznia dyrektor muzeum Iwona Purzycka wraz z Grzegorzem Madejem, Cezarym Namirskim, Sylwią Grudzień i Iwoną Koźbiał-Grzegorzek zaprezentowali je podczas pierwszego w tym roku spotkania prasowego.
Rycerze i rabusie
Pierwsza propozycja to ukłon w kierunku miłośników historii z gatunku płaszcza i szpady, tym razem jednak raczej topora i miecza. 15 stycznia br. o godz. 16.30 na oprowadzanie kuratorskie po wystawie Batalie i konflikty: działania militarne na pograniczu śląsko-małopolskim w późnym średniowieczu zaprosi dr Cezary Namirski.
Zwiedzający będą mieli okazję poznać stosunkowo mało znane militarne epizody z późnego średniowiecza oraz ich wpływ na późniejsze losy Śląska i Małopolskia także taktykę i uzbrojenie ówczesnych wojsk. Dla wielu zaskoczeniem będzie nie tylko liczba budowli warownych na pograniczu Polski i Czech, ale fakt, że nasze tereny były częścią Królestwa Czech. Pojawią się epizody z wojen husyckich oraz prawie zapomniane walki Piastów oświęcimskich z Jagiellonami.
Wystawa, którą można zwiedzać do 8 lutego, przedstawia wybrane aspekty późnośredniowiecznej wojskowości oraz zabytki z najważniejszych obiektów obronnych, które odegrały wówczas rolę w działaniach militarnych.
Przy książęcym stole
20 stycznia startuje w Zamku Sułkowskich wystawa pt. Przy książęcym stole. Pretekstem do jej zorganizowania jest 290. rocznica powstania miśnieńskiego serwisu Aleksandra Józefa Sułkowskiego. Serwis ten uznawany jest za jedno z najznakomitszych osiągnięć w historii porcelany stołowej. Był to pierwszy w historii tak obszerny (liczący od 600 do 1000 elementów) personalizowany zestaw wykonany dla urzędnika królewskiego.
Uroda tego serwisu sprawiła, że, podczas przyjęcia weselnego w 1737 roku, król August III, łamiąc dworski protokół, po raz pierwszy zjadł obiad z porcelany zamiast z tradycyjnych sreber.
– To pierwsza publiczna prezentacja serwisu w Polsce od 1903 roku – informował kurator wystawy dr Grzegorz Madej. - Wystawa będzie miała charakter ponadregionalny. Porcelana z serwisu Sułkowskiego przechowywana jest w wielu muzeach europejskich, a także w muzeach w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. Stąd można spokojnie powiedzieć, że serwis Sułkowskiego ma zasięg ogólnoświatowy – podkreślił kurator.
Odwiedzający będą mogli zobaczyć 33 elementy tego legendarnego zestawu. Wystawa potrwa do 31 sierpnia.
Towarzyszy jej nowa publikacja autorstwa Grzegorza Madeja pt. Historia miśnieńskiego serwisu Aleksandra Józefa Sułkowskiego i jego dzieje na zamku w Bielsku, która szczegółowo przybliża losy tej Giocondy europejskiej porcelany – od czasów świetności w Dreźnie, przez obecność na bielskim zamku od końca XVIII wieku, aż po dzisiejsze rozproszenie w najważniejszych kolekcjach świata.
Acquerello gościnnie u Fałata
Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej bardzo pieczołowicie podchodzi do spuścizny po Julianie Fałacie. W Fałatówce - filii MHBB w Bystrej – startuje nowy cykl pt. Acquerello gościnnie u Fałata, który swoją nazwę zaczerpnął od nazwy papieru do akwareli.
- W ramach cyklu przez cały najbliższy rok odbywać się będą wystawy w Fałatówce, które będą rodzajem rozmowy współczesnych akwarelistów z Fałatem. Będzie to zestawienie twórczości współczesnych akwarelistów, niekoniecznie inspirujących się Fałatem, aczkolwiek w tej twórczości często tak bywa - informowała dyrektor Muzeum Historycznego Iwona Purzycka.
Jako pierwszy swoje prace pokaże Janusz Motylski z Karpacza - wernisaż i spotkanie z autorem odbędzie się 8 lutego o godz. 10.00.
Z kolei w przestrzeni Galerii Malarstwa Europejskiego i Polskiego XIX i XX wieku, w sali im. Adama Bunsha, od stycznia do czerwca będzie prezentowana praca akwarelowa Juliana Fałata Pejzaż z Czorsztyna z 1928 roku.
Sztuka a tożsamość
Wiosną Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej skupi się na tematyce Zaolzia, której będą dotyczyć dwie równoległe wystawy.
Wystawa Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia będzie czynna od 1 marca do 31 maja. To bardzo osobiste i niezwykle intymne spojrzenie na historię polskiej społeczności tego regionu. Wśród 350 eksponatów znajdą się m.in. obrazy przedstawiające zaolziański krajobraz w ujęciu patriotycznym, szczątki samolotu RWD-6, którym Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura odbyli swój ostatni, tragiczny lot zakończony katastrofą pod Cierlickiem, a także osobiste pamiątki, które są niemymi świadkami historii wielu rodzin zamieszkujących te tereny.
Kuratorki Sylwia Grudzień i Iwona Koźbiał-Grzegorzek opowiadały jak powstawała kolekcja i jaką ona na wartość nie tylko historyczną, ale również patriotyczną dla Polaków mieszkających na Zaoziu.
Wernisaż wystawy Z Archiwum Z zaplanowano na 6 marca o godz. 18.00.
Drugą wystawą dotyczącą Zaolzia będzie ekspozycja pt. Sztuka a tożsamość. Prace artystów zaolziańskich ze zbiorów Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej. Skupia się ona wokół polskich twórców – pionierów zaolziańskiego środowiska plastycznego, którzy w 1919 roku przeżyli atak wojsk Czechosłowacji na Polskę. Ta zapomniana wojna, w trakcie której doszło do wymordowania kilkunastu polskich jeńców, doprowadziła do podziału Śląska Cieszyńskiego w 1920 roku. Po zakończeniu działań wojennych społeczność polska na Zaolziu była prześladowana, dlatego artyści poprzez sztukę manifestowali swoją przynależność narodową i kulturową.
Na ekspozycji będzie można zobaczyć prace jednych z najbardziej zaangażowanych artystów i działaczy z Zaolzia w 20-leciu międzywojennym i po 1945 roku, m.in. Gustawa Fierli (1896–1981), Karola Piegzy (1899–1988) czy Bronisława Świdra (1911–1997).
Warto przypomnieć, że prace nad gromadzeniem i opisywaniem sztuki za Olzy rozpoczęła 30 lat temu dzisiejsza dyrektor MHBB Iwona Purzycka.
Wystawa Sztuka a tożsamość… towarzyszy projektowi badawczemu i ekspozycji czasowej pt. Z Archiwum Z. Pamiątki rodzinne Polaków z Zaolzia, zorganizowanemu przez Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej i Muzeum Mazowieckie w Płocku.
Na zapleczu Wielkiej Wojny
Miłośników dziejów naszego regionu na pewno zainteresuje książka dr. Piotra Szczepaniaka pt. Wielka Wojna na skraju Galicji. Powiat żywiecki i jego mieszkańcy w czasie I wojny światowej. Jej promocja odbędzie się 5 marca o godzinie 17.00 w Zamku Sułkowskich. To szerokie ujęcie życia społecznego, politycznego i militarnego na południowo-zachodnim skraju Galicji w latach Wielkiej Wojny.