Uroczysta gala 58. edycji nagród teatralnych Złote Maski honorujących najważniejsze osiągnięcia artystyczne scen województwa śląskiego za 2025 rok odbyła się 30 marca w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej. Wśród laureatów prestiżowych statuetek znalazły się aktorki i twórczynie związane z naszymi teatrami - Teatrem Polskim i Teatrem Lalek Banialuka.
Teatr Polski zdobył trzy z jedenastu nagród, jedną wespół z Banialuką.
Zgodnie ze zwyczajem, gala Złotych Masek odbyła się w tym roku w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej. Organizacja wydarzenia przypada bowiem teatrowi, który w poprzednim roku zdobył najważniejsza maskę - za Spektakl roku - a takowym były zrealizowane w TP przez Maję Kleczewską Diabły.
Do tego znaczącego faktu oraz do tego, że gala odbywa się w pierwszej Polskiej Stolicy Kultury, którą w 2026 roku jest nasze miasto, podczas powitania gości - reprezentantów władz samorządowych, wojewódzkich i parlamentarnych, dyrektorów teatrów, nominowanych do Złotych Masek, członków komisji nagrody oraz wszystkich ludzi teatru - nawiązał gospodarz, dyrektor Teatru Polskiego Witold Mazurkiewicz.
- Polska Stolica Kultury to dla nas ogromny zaszczyt, przyjemność, wyróżnienie, ale też odpowiedzialność, którą za dziewięć miesięcy przekażemy Katowicom – mówił dyrektor. – Jesteśmy pierwszą Polską Stolicą Kultury, ale też miastem, gdzie wszystko możesz przeżyć dwa razy – bo takie mamy hasło. Zatem dzisiaj, my, tutaj, w Bielsku-Białej będziemy cieszyć się podwójnie. Będziemy cieszyć się z faktu, że jesteśmy pierwszą Polską Stolicą Kultury, ale drugi fakt – może dziś ważniejszy – jest taki, że wreszcie możemy państwa gościć - tutaj w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej - crème de la crème śląskiego teatru. I to dla nas bardzo ważne, bo jak państwo pamiętacie – kiedyś, ktoś, w swojej nieokiełznanej wyobraźni, bardziej bliskiej wyobraźni teatralnej, odebrał nam możliwość przeprowadzenia ceremonii wręczenia Złotych Masek. Zatem dziś będziemy się cieszyć podwójnie, potrójnie, poczwórnie – przypomniał wydarzenia z 2022 roku, kiedy to nieoczekiwanie zamiast nagrodzonego za najlepszy spektakl Teatru Polskiego w Bielsku-Białej (w 2020 roku Złotą Maskę otrzymał realizowany w TP Zły) galę zorganizował tyski Teatr Mały. To nawiązanie spotkało się z okrzykami publiczności: Pamiętamy! Pamiętamy!
Po tym sugestywnym początku przystąpiono do rozdania nagród. Najpierw tych towarzyszących: wyróżnień mediów, Śląskiej Maski i nagród Oddziału Związku Artystów Scen Polskich ZASP w Katowicach, a później właściwych – Złotych Masek.
O przyznaniu Złotych Masek za 2025 rok decydowała komisja nagrody w nowym składzie: przewodnicząca komisji Aneta Chwalba, Halina Bieda, Joanna Bojczuk, Przemysław Gulda, Ewelina Kosałka-Passia, Magdalena Mikrut-Majeranek, Ewa Niewiadomska i Magdalena Nowacka-Goik.
- Zobaczyliśmy ogromną liczbę ponad sześćdziesięciu spektakli. Szukaliśmy takich, które będą spójne i kompletne, w których wszystko się zgadza - i takich nie brakowało. Myślę, że poziom był bardzo wyrównany – nie było złych spektakli, po prostu były dobre i jeszcze lepsze – relacjonowała zebranym Aneta Chwalba. - Preselekcje nie były dla nas zbyt trudne, ale potem, kiedy musieliśmy już głosować na tych najlepszych, toczyły się zażarte dyskusje. W rezultacie zwyciężała demokracja. Po prostu głosowaliśmy do skutku. Dzięki temu powstał werdykt, który dzisiaj państwo poznacie – tłumaczyła.
Co kierowało komisją? Robocza nazwa wiodącej idei werdyktu to: wbrew.
- Wbrew stereotypom, wbrew powszechnym przekonaniom i w poszukiwaniu nowego świeżego teatru. Chcieliśmy udowodnić, że najlepsze widowiska to nie muszą być spektakle za duże pieniądze na dużych scenach. A w kwestii świeżego teatru - z ogromną uwagą śledziliśmy to, co robią młodzi artyści, wnoszący nowego ducha – tłumaczyła A. Chwalba.
Po nominacjach w pięciu kategoriach, bielskie teatry otrzymały nagrody w trzech. W kategorii aktorstwo za rolę kobiecą w spektaklach dramatycznych Złota Maska trafiła do Anity Janci za rolę Iwony w Iwonie, księżniczce Burgunda w reżyserii Leny Frankiewicz.
Kolejna Złota Maska - nagroda w kategorii aktorstwo za role wokalno-aktorskie w liczbie czterech statuetek - powędrowała do Ewy Dobruckiej, Flaunnette Mafy, Marty Gzowskiej-Sawickiej i Wiktorii Węgrzyn-Lichosyt grających Tinę Turner w spektaklu Tina w reżyserii Aliny Moś.
- Ten spektakl wpisuje się w bardzo ważny nurt w Teatrze Polskim. Opowiada o schemacie przemocy, której doświadczają miliony kobiet w Polsce i na całym świecie. Jeżeli możemy dołożyć naszą cegiełkę do tego, aby ów skomplikowany cykl przemocy naświetlić i dać komuś, kto tkwi w takiej relacji, iskrę nadziei, to teatr nabiera jeszcze więcej ludzkiego sensu – mówiła odbierając nagrodę Marta Gzowska-Sawicka.
Z uznaniem komisji konkursowej na miarę Złotej Maski spotkała się również scenografia do dwóch ubiegłorocznych bielskich spektakli. Mowa o przedstawieniach Iwona, księżniczka Burgunda w Teatrze Polskim i Kwiat Paproci w Banialuce, w reżyserii Roksany Miner. Odpowiedzialna za scenografię obu spektakli była Agata Stanula.
Bielski akcent pojawił się też podczas wręczania nagród towarzyszących, a tych w tym roku było wyjątkowo dużo. Pierwszą w historii Nagrodę Polskiego Radia Katowice S.A. za muzykę w spektaklu otrzymał bielski kompozytor i skrzypek Krzysztof Maciejowski, twórca muzyki do wyreżyserowanych przez Agatę Puszcz Wilczego księżyca w Teatrze Rozrywki w Chorzowie i Służących do wszystkiego w naszym Teatrze Polskim.
Złote Maski w województwie śląskim przyznawane są corocznie, z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru, za szczególne osiągnięcia artystyczne w zakresie sztuki teatralnej.
Nagroda ma długą tradycję; od 1967 r. Złotymi Maskami nagradzały artystów teatru regionalne media oraz wojewodowie czterech województw - katowickiego, bielskiego, częstochowskiego i opolskiego. Od 1999 roku opiekę nad nagrodą przejęło Województwo Śląskie.
Złote Maski przyznaje Zarząd Województwa Śląskiego na podstawie propozycji komisji złożonej z ekspertów w dziedzinie teatru. Ocenie podlegają spektakle premierowe zrealizowane na terenie województwa śląskiego w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia roku poprzedzającego przyznanie nagrody.
Laureaci nagród teatralnych Złote Maski w województwie śląskim za rok 2025 i nagród towarzyszących
Złote Maski
- spektakl roku
Drakula w reżyserii Jakuba Roszkowskiego w Teatrze Miejskim w Gliwicach
- spektakl dla młodych widzów
Masara w reżyserii Roberta Jarosza w Śląskim Teatrze Lalki i Aktora Ateneum w Katowicach
- aktorstwo za rolę kobiecą w spektaklach dramatycznych
Anita Jancia za rolę Iwony w spektaklu Iwona, księżniczka Burgunda w reżyserii Leny Frankiewicz w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej
- aktorstwo za rolę męską w spektaklach dramatycznych
Jan Jakubik, Maciej Kamiński, Paweł Kruszelnicki, Marek Rachoń za role w spektaklu Chłopacy w reżyserii Krzysztofa Zyguckiego w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach
aktorstwo za rolę w teatrach lalkowych
Paweł Pawlik za rolę Łukasza w spektaklu Odlot! w reżyserii Jerzego Jana Połońskiego w Teatrze Miejskim w Gliwicach
aktorstwo za rolę wokalno-aktorską
Ewa Dobrucka, Flaunnette Mafa, Marta Gzowska-Sawicka, Wiktoria Węgrzyn-Lichosyt za rolę Tiny Turner w spektaklu Tina w reżyserii Aliny Moś w Teatrze Polskim w Bielsku-Białejaktorstwo za rolę drugoplanową
Kamila Bartkowiak za rolę Ali w spektaklu Tango w reżyserii Jarosława Tumidajskiego w Teatrze im. Adama Mickiewicza Częstochowareżyseria
Maja Kleczewska za reżyserię spektaklu Tkocze w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach i spektaklu Ziemia obiecana w Teatrze Zagłębia w Sosnowcuscenografia
Agata Stanula za scenografię w spektaklach Kwiat paproci w reżyserii Roksany Miner w Teatrze Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana w Bielsku-Białej i Iwona, księżniczka Burgunda w reżyserii Leny Frankiewicz w Teatrze Polskim w Bielsku-Białejchoreografia/ruch sceniczny
Robert Balogh za choreografię w spektaklu Spartakus w Operze Śląskiej w Bytomiunagroda specjalna
Douglas de Oliveira Ferreira – za artystyczny kunszt, taneczną precyzję, doskonałe partnerowanie i za stworzenie niezapomnianych kreacji baletowych Spartakusa i Conrada/Korsarza w Operze Śląskiej w Bytomiu
Nagrody towarzyszące:
- Senatu RP - tzw. Śląska Maska
Zbigniew Stryj za pielęgnowanie i pokazywanie śląskiej historii, tożsamości, tradycji i zwyczajów w teatralnej przestrzeni
- serwisu @guldapoleca
Zuzanna Meyer za niezwykle intensywną obecność sceniczną i porywającą sugestywność postaci stworzonej w spektaklu Bachantki Wydziału Teatru Tańca w Bytomiu
- Radia Katowice za muzykę
Krzysztof Maciejowski za stworzenie muzyki do spektakli Wilczy księżyc w Teatrze Rozrywki w Chorzowie i Służące do wszystkiego w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej; za porywające i wzbogacające obraz teatralny melodie, sekwencje i motywy, za wyjątkowe wyczucie teatralnej materii, w której muzyka jest prawdziwą, choć niewidzialną aktorką
- TVP3 Katowice
Hubert Sulima i Jędrzej Piaskowski - twórcy spektaklu Strach zżera duszę na Scenie w Malarni Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach; za ciekawy artystycznie teatralny dialog z naszą współczesnością i nastrojami społecznymi, walkę ze stereotypami i uprzedzeniami, za stworzenie scenicznie niebanalnego spektaklu dającego aktorom możliwość stworzenia wyjątkowych kreacji, a widzom powody do głębokiej refleksji
- PolskaPresse, wydawca Dziennika Zachodniego
spektakl Bękarty Bernadetty w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach - nagroda dla nowego pokolenia aktorów na Śląsku – za podjęcie ważnego tematu, który szerokim echem odbił się w mediach i dotyczył wydarzeń w regionie; za emocje, dojrzałość, zaangażowanie i odwagę oraz wyjątkową wrażliwość w scenicznym przekazie
- nagroda im. Leny Starke
Katarzyna Winiarczyk z Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk za całokształt pracy artystycznej,
Andrzej Śleziak z Teatru Zagłębia w Sosnowcu za całokształt pracy artystycznej,
Robert Lubawy z Teatru Nowego w Zabrzu za najlepszą kreację aktorską, rola Karola
w spektaklu Pół na pół
- nagroda im. Adama Baumanna dla młodych aktorów
Maria Stępień z Teatru Nowego w Zabrzu
- nagroda im. Zbigniewa Grucy
Aleksandra Skraba z Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie
